Πέμπτη, 7 Αυγούστου 2014

Μέλος και Λόγος στην ποίηση του Βάκη Λοιζίδη

                                           img5-Vakis (1).jpg

                                                                    Γράφει  ο   Κώστας   Τσιαχρής 

      Σε  έναν  ειρωνικό    διάλογο  με  ένα   ανολοκλήρωτο  ποίημα   του  [«Γιατί  σβήνεις   αγριεμένο»]    ,ο  Βάκης   Λοιζίδης   θίγει  με  έναν  αφοπλιστικό   και  αβίαστα   φυσικό  τρόπο    ένα  θέμα   που  βασανίζει   αλύπητα   όλους   εκείνους  που  γράφουν  ποίηση   και  θέλουν  να  πιστεύουν     ότι  το  έργο  τους   συνιστά  μια  πράξη  επικοινωνίας . Ειδικά   τα  τελευταία   χρόνια   που  ο  λόγος   έχει  καταντήσει    υποχείριος   της  εικόνας     κι  αδυνατεί   να   πείσει  για    το  βάρος  της  αυτόνομης  ύπαρξής   του . Συνομιλώντας     λοιπόν με  το  ποίημα   του   ο   Ποιητής     αναρωτιέται    με  ποιο  τρόπο     καταξιώνονται  σήμερα   τα  στιχουργήματα   , για  να  καταλήξει    υπαινικτικά   ότι  η  αναγνώριση     περιβάλλει   μόνο   εκείνους  τους   στίχους   που  προορίζονται  για  μελοποίηση . Υπαινίσσεται   δηλαδή    ότι  το  βασικό  κλειδί   για  την   επικοινωνία    του  ποιητή  με  το  αναγνωστικό  κοινό    είναι  η  προσαρμογή     του  λόγου   στο  «μέλος» .

     Από   αυτή  την  άποψη    , ο   Λοιζίδης    εγείρει    είτε  άθελά του  είτε  σκόπιμα το  μεγάλο  ζήτημα  των  προσδοκιών  του    σημερινού   αναγνώστη  από   τον  ποιητή  , και  ευρύτερα    της  πρόσληψης  της  ποίησης .  Η  αλήθεια  είναι   ότι  η  ποίηση  που  γράφεται  σήμερα   έχει   απομακρυνθεί  σε  μεγάλο  βαθμό    από  αυτό   που  θα  αποκαλούσαμε «μουσικότητα» . Οι  ποιητές   , προσηλωμένοι    στο  δόγμα  του  μοντερνισμού , που  ορίζει    ως  συστατικά   της   επιτυχημένης  γραφής  το    γριφώδες   ύφος   , την  αφαίρεση  , την  ανατροπή   των   συντακτικών  κανόνων  και  την  υιοθέτηση   του  πεζολογικού  τόνου  , έχουν   κατά   κάποιο  τρόπο  συνεργήσει     στην  παραγωγή    μιας  ποίησης   άνευρης  , σχεδόν  ανίκανης  να  συνομιλήσει   με  τις    φωνές  , με τις  λέξεις  , με  τα  σώματα  και   τις  μουσικές  των  απλών  ανθρώπων . Στις  λίγες  περιπτώσεις  που  αυτό  γίνεται  κατορθωτό   , είναι  γιατί   οι  ποιητές  αντιλαμβάνονται   το  αδιέξοδο   των  παραπάνω   επιλογών    και  αγωνίζονται   να   επανασυνδέσουν     την  ποίηση  με  την  απλότητα  και   με  τη  μουσική .

     Ο  Βάκης  Λοιζίδης   ανήκει  ασφαλώς  στην  τελευταία κατηγορία  . Φιλολογικά   ωστόσο    εντάσσεται    στη  μεγάλη  ομάδα    των  ποιητών  που  κατάγονται  από  την  Κύπρο   και  θα  μπορούσαν  να  χαρακτηριστούν    ως  η «Γενιά   μετά  την  εισβολή» . Πρόκειται  για   τη   γενιά   των   ποιητών  που  αρχίζουν   να  δημιουργούν   κυρίως  μετά  τη  δεκαετία   του   90    ,όταν  πια  τα   τραύματα   της  τουρκικής  εισβολής    έχουν  αρχίσει  να   απαλύνονται    και  η   ποιητική   θεματική   αναζητά  νέα  πεδία   έμπνευσης  , μακριά   από   το  εθνικο-πατριωτικό     στοιχείο . Η  πρώτη  του   συλλογή   «Ποίηση  και  κολάζ»   κυκλοφόρησε  το  1995   και  ακολούθησαν  άλλες  έξι   , με  τελευταία   το  «Ο άγγελος και ο  γλύπτης»    του  2011.  Ας  προσπαθήσουμε   να  διαγράψουμε   τα  γενικά   χαρακτηριστικά   της   ποίησής  του  :

  • Ο  λόγος   του   είναι   καθαρός  , ισορροπημένος   ανάμεσα   στη   συγκίνηση  και  στο  νόημα  , άμεσος  και  χωρίς   περιττά  μαλάματα . Ο  ποιητής  κοιτάζει  την  Ποίηση   κατάματα   και   σημαδεύει   σ' αυτό   που  μπορεί   ακόμη  να  πει  κάτι  ουσιώδες . Ο  λόγος   του   ,   σε  μια  εποχή   που   το  γυμνό   έχει    χάσει  ίσως οριστικά    τη  δύναμη  του  αιφνιδιασμού  ,  έχει  τη  θράσος   ν'  απογυμνώνει  τα  πράγματα   και  να   εκπλήσσει .
  • Τα  ποιήματα   είναι  ολιγόστιχα  , με το  λόγο  συμπυκνωμένο  στο  βαθμό  που  πρέπει ,έτσι  ώστε    η   αφαίρεση  να  μη  λειτουργεί     σε βάρος  της  ουσίας , να  μη θολώνει  παρά  να  φωτίζει   την   ανάγνωση . Έτσι , τίποτε   δε φαίνεται  περιττό  , πρόσθετο  , διακοσμητικό   , αλλά  και   τίποτε   λειψό   ,   γριφώδες ,  σκοτεινό  .  Είναι    τέτοια   η  διαύγεια   της  έκφρασης   που   εξαναγκάζει   την   αφαίρεση    να  τηρεί  τις  ισορροπίες   , να  προσδίδει  χρώμα  και    χάρη      στο  ποιητικό   συμβάν    και  να  μην  απομένει   φόρμα    που  απλώς  μεταφέρει  ασύνδετες  εμπειρίες
  • Ο  στίχος  του   άμεσος  και  δραστικός , βρίσκει  τη  γεωμετρία   του  με  κόπο  , μ' ένα   προσεκτικό   ξεδιάλεγμα  της   λέξης  εκείνης  που   θα  προσθέσει  στο  σύνολο  το   ποιητικό  ύψος .  Από  αυτή   την άποψη ,   δεν είναι  τυχαίο  ότι   ο  ποιητής  λειτουργεί    με  την  τεχνική  του  γλύπτη  ,καλλιτεχνική   ιδιότητα   την  οποία  πράγματι  ο  Λοιζίδης  διαθέτει :   φαίνεται   να   σκαλίζει   προσεκτικά   το  ακατέργαστο   ποιητικό   υλικό   του   , διαμορφώνοντας   αργά  και  μεθοδικά   μικρά   αλλά   κομψά  αγάλματα  έκφρασης .
  • Η   συχνή  χρήση   ερωτημάτων    μαρτυρεί   ένα   ρευστό  εσωτερικό  κόσμο   , όπου  οι  σκέψεις   ανακατατάσσονται   και   δεδομένα   γρήγορα  μετατρέπονται   σε  ζητούμενα  . Υπάρχει   ένα   διαρκές   κυνήγι  απαντήσεων , μια  συνεχόμενη   ορμή   για   αμφιβολία  . Κι  απ' αυτή   την  οπτική , θα  έλεγα  , τα  ερωτήματα    απέχουν  πολύ   από   τον  τυπικό   χαρακτηρισμό  τους   ως  ρητορικών   ή   ως   ασυναίσθητων  ασκήσεων  ύφους  , Είναι  περισσότερο  τα  σημάδια      , οι   εκχυμώσεις   μιας   βασανισμένης  σκέψης  , τις   οποίες   ο  ποιητής   εκθέτει   χωρίς  δισταγμό   στο  φως  .
  • Ο  ποιητής  επίσης   αξιοποιεί   εκφραστικά    την   επανάληψη   δομικών  στοιχείων   :  λέξεων , φράσεων , συντακτικών   σχημάτων . Η  επίμονη  επαναφορά   των  παραπάνω  στοιχείων   αποκαλύπτει  ένα  είδος  αναμέτρησης  του  ποιητή   με   τον  εαυτό  του ,  με  την ποιητική   του  πλευρά  , με  την  ποίηση  ,  με το  ποίημα  , στο  τέλος  με  τη  λέξη .

Εκτός   από   τα  χαρακτηριστικά   που   προαναφέρθηκαν  ,  εμφανή   είναι  στην  ποίηση  του   Λοιζίδη    και   κάποια  σταθερά    θεματικά μοτίβα  :

  • Η    στάση   προς  την  ποίηση  και  την  τέχνη [το  μοτίβο  της   απλότητας  στην έκφραση ]  :  Επισημαίνει  την  τραγική   αυταπάτη   της  δύναμης  του   ποιητή    να  κατευθύνει  τις  λέξεις  , να   τις  στοιχίζει  με τρόπο   ναρκισσιστικά     φιλόδοξο [ Ξέρεις τι' ναι /να  σ' εγκαταλείπουν οι  λέξεις / να μένεις  μόνο   / με τη  μυρωδιά  των  ανθρώπων  / που  τις  κατοίκησαν / να μένεις  μόνο  με την εμμονή / της  πρωτοτυπίας /Ξέρεις  τι  σημαίνει / να   σε  προδώσει  το  ποίημα ;] Ειρωνεύεται  την τάση  πολλών  ποιητών  να   χρησιμοποιούν  αρχαίες   φράσεις  ως   προμετωπίδες   στα  ποιήματά  τους  [Στο πέτο  κάθε  ποιήματος / βρίσκεις   κι ένα  αρχαίο  μότο  / θέλεις υποσημείωση  να  ξεναγηθείς / θάλασσα για ν' απαλλαγείς  / απ' το  αρχαιόπρεπο    ύφος]. Διαπιστώνει  με  πικρία   την  αδιαφορία   των  σημερινών  ανθρώπων  για   το  ποιητικό  συμβάν , ενώ   σε άλλες   εποχές   η ποίηση   αναστάτωνε   τις  εσωτερικές   λειτουργίες  του  ανθρώπινου  οργανισμού [ Κάποιος  ομολόγησε   / πως  οι  ποιητές  του  προκαλούν  δυσπεψία /Του  βασανίζουν   το  σώμα / τα  όργανα   της  πέψης /Ήθελε  να  πει    τα έγκατα  της  ψυχής  / Επρόκειτο  γι άνθρωπο    άλλης  εποχής / Τέτοια  κωλύματα -τέτοιες  αντιστάσεις   / δεν έχουν οι σύγχρονοι  οργανισμοί ] .Αγωνιά   για  την  τύχη  της   ποιητικής   του   παραγωγής  , για  τον τρόπο  γνωστοποίησής     της  στο   αναγνωστικό  κοινό [Σήμερα  που  τα  ποιήματα / κυκλοφορούνε    συστημένα  / πρέπει  να   βρω  κι  εγώ  προξενητή  / κι  ας  τον  καλοπληρώσω /Αλλιώς θα  πρέπει  ν' αρκεστώ / σε   δύο ή τρεις   ομότεχνούς  μου]. Θλίβεται  για     τον  αναγνώστη   που  αδυνατεί  να  φτάσει   στη  λέξη ,γιατί  του  έχουν  ήδη  καθορίσει  το  νόημά  της  [Σε κόσμο  που  μνημονεύει  προτάσεις  / και  μέχρι  να  φθάσει  στη  λέξη  / του  έχουν   αλφαδιάσει  το  νόημα].  Περιφέρει  επίμονα   την  έκκλησή  του   προς   τους   δημιουργούς   για   απλότητα   στην  έκφραση [ το  «Σεφερικό» μοτίβο  της   έκκλησης   για   απλότητα  στην  έκφραση ]  σε  τρία  τουλάχιστον  ποιήματα  [Από  το  πλούσιο  λεξιλόγιο  /μην  καθηλωθείς / Προτίμησε  λόγια προσιτά/ κι ας πουν  πως  γράφτηκαν στο  πόδι /Η πέραν  του  δέοντος  επεξεργασία  / φέρνει  θάνατο ]  -   [Κολάσαμε  την  τέχνη  μας  / με τόσους  λεκτικούς  θανάτους /κι υπέρβαρη   κυκλοφορεί / σχεδόν   λιπόθυμη / επιζητεί  την  απερήμωσή της ] - [Μα τι  έπαθε  ο  ποιητής / και   ομιλεί  ως   τεχνοκρίτης ; /Μα τι  έπαθαν  και   δεν μπορούν / να  μιλήσουν  αυθόρμητα ;/ Τουλάχιστον   αυτούς  που  συναναστράφηκες /  δεν τους  έμαθες  να  μιλούν απλά; ] Η  τέχνη  τέλος   είναι  κατά  τον  ποιητή   μια  πράξη  πάθους , ένα   προϊόν  της  έκρηξης  των  αισθήσεων  [Μα τι  θα πει  τέχνη;  Χειρονομία   εν  βρασμώ   ψυχής]
  • Η   εμμονή  της   μνήμης  [η   αναζήτηση  της  καταγωγής  , η   αποκατάσταση  της  σχέσης  με το  παρελθόν ] . Προβληματίζεται  πάνω   στο  ενδεχόμενο    της   διαγραφής  της  ιστορικής  μνήμης  , με το σκεπτικό  μιας  δυναμικής  αντιμετώπισης  της  πραγματικότητας   , με  το  όραμα  της  καταξίωσης  των  ηρώων  στο  παρόν  τους  , και  αμφιβάλλει [Erase  History /Γιατί;  Τους  ήρωες  / είναι  καλύτερα  να μην τους  διδασκόμαστε / να μη μας τους  επιβάλλουν   / μεταγενέστερες  ιστορικές  στιγμές / είναι καλύτερα  να μπαίνουν  /  απ' τα   σοκάκια στη ζωή  μας / με τις  δικές  τους   συμπεριφορές ]. Χρησιμοποιώντας  το    μοτίβο  των  τριών , από  τα  οποία   το  τρίτο  πάντα  μεταφέρει  την  κρίσιμη  στιγμή  του  ποιήματος , ταυτίζει  τη    μνήμη   , τη  σύγχρονη  μνήμη  με   το  κενό [Τρία  παιδιά   ζωγράφισαν  τη  μνήμη/ Το  πρώτο  την  όρθωσε  σα  γίγαντα / Κάτι  γνώριζε  για τις  δυνατότητές  της / Το  δεύτερο  την  είχε  κάνει  φάντασμα / Κι  αυτό  γνώριζε  μια  πτυχή  της / Το  τρίτο  μου' δωσε  κόλλα  λευκή / Αυτό  γνώριζε  τα  περισσότερα ].  Δηλώνοντας    τη   διαφοροποίησή  του  από τους  πολλούς  ,ανάγει  τη  μνήμη   σε  καθοριστικό   παράγοντα   διεύρυνσης  του  οπτικού  πεδίου   του  ανθρώπου  [Κρεμώ  τις  μνήμες  μου   στους  τοίχους / Έτσι  έμαθα  να   ψηλώνω  τα  ταβάνια] . Σε  άλλα  ποιήματα  , γίνεται  έκκληση   για  αφύπνιση  του  συναισθήματος   της   καταγωγής   , ακόμη  κι  αν  ο  κώδικας   για  την  πρόσληψή  της  είναι  ακατάληπτος  [Κυπρομινωικά   συλλάβισε  την  καταγωγή / κι  ας  εκληφθεί  / ως άναρθρη  κραυγή  / βοώντος  εν  τη  ερήμω ]  , ή    σχολιάζεται   ο  τρόπος  με τον  οποίο   η  γλώσσα   διαστρέφει  πολλές  φορές  την  ιστορική  μνήμη , ακρωτηριάζοντας   τα  ονόματα   των  προσώπων [Με κάτι  τέτοιες  περικοπές  / στρεβλώνουν  τη συλλογική  μνήμη ]
  • Η   αντιπαράθεση   φθαρτού  -υπερβατικού  [ασυνείδητου -συνειδητού ] . Συχνά   στην  ποίηση  του  Λοιζίδη  υπάρχει  μια  κίνηση   από  κάτι   κρυφό  , μισοφωτισμένο   , βαθιά   αποθηκευμένο   , προς  την  αποκάλυψη  , το  ξεσκέπασμα .  Στο  ποίημα  «Στο  πρώτο  διάζωμα»  διαφαίνεται  ότι  ακόμη  κι  αν  οι  υποσυνείδητες   εμπειρίες  καταχωνιάζονται   κάτω  από   καινούργια   βιώματα  , τελικά  βρίσκουν  τον  τρόπο  να   φανερωθούν  μέσα  στην ποίηση  και  να  καταλάβουν  μάλιστα  περίοπτη  θέση  [Είναι  αντικείμενα /που  ακόμα κι αν τα  αποποιηθείς / ή   τα  κρύψεις  στο  πατάρι /  φανερώνονται  στο   ποίημα /Το  μισοκαμένο  εικονοστάσι / τα  οξειδωμένα   ψαλίδια , / τα  μισοτελειωμένα  εργόχειρα /κι  οι βεντούζες   στο  τσίγκινο  κουτί /έχουν θέση  στο  πρώτο  διάζωμα].  Αλλού  πάλι   γίνεται   μια  παράκληση  στα  σκοτεινά   σημεία   της  ύπαρξης  να  επιτρέψουν   στο  ποιητικό  εγώ  να   γευτεί  το  φως  [Θέλω το νούφαρο   στη θέση  της  καρδιάς / Με  ακούς   πυκνωμένο  σκοτάδι  της  ύπαρξης ; Θέλω ν' ανθίσω] . Η   συνομιλία  ωστόσο  μεταξύ   φθαρτού  και  υπερβατικού  αποτυπώνεται  ολοκληρωμένα  , σε όλες  τις  διαστάσεις  της  , στη  συλλογή «Ο άγγελος και ο  γλύπτης» . Εκεί   ο  ποιητής   επιλέγει  να   αποκαθηλώσει  την  αγγελική  υπόσταση  . Επιλέγει   μεταξύ   πέτρας  και  θείου  την πέτρα , μεταξύ   πτώσης  και πτήσης  την πτώση [Ο άγγελος  τελείωνε / εκεί  που  θα' πρεπε  /να   ξεκινά   το  πρόσωπό του / Το  φωτοστέφανο  /ήταν   πεσμένο  μπροστά  / στα  πόδια  του ] .Το  μοτίβο  της  αγγελικής  προσήλωσης  στο  ιδανικό   καταρρίπτεται  και   οι   ανθρώπινες  αναλογίες  με τις  οποίες   εκφράζεται  το  υπερβατό ,    επιτρέπουν  πια    την  προσχώρησή  του  στα  εδάφη  του   γήινου , του  ατελούς  [Τον  αποκαλείς  λαϊκότροπο / σαν αυτούς  στην αψίδα /με τις  αναλογίες  /να μην υπακούουν / στην εικόνα  των αγγέλων].Υπάρχει  μάλιστα  μέσα   στους  αγγέλους   ένα  νοσηρό  κομμάτι   που δεν επιτρέπει  στη φύση  τους  να  περάσει  ολοκληρωτικά   στην  περιοχή του  άυλου [ Ένα  τέταρτο  καταστροφή / και τρία τέταρτα  θρίαμβος / η ζωή των αγγέλων ]. Αλλά  την  ίδια  ώρα  που  μεθοδεύεται   η  αποδόμηση   της   υπεργήινης  σύστασής  του  αγγελικού  ,  γίνεται   έκκληση  για  την τήρηση   ενός  μέτρου   ως  προς  την  έκταση  της  ανατροπής ,έτσι ώστε  να  μη  χαθεί  εντελώς   η   παραμικρή  υποψία   ότι  η  απόσταση  μεταξύ   αγγέλου και ανθρώπου  παραμένει  [Μην βάζεις  στη δύσκολη θέση  / του  ξεναγού  τον άγγελο/  Ακατάληπτα  μένουν  τα  στοιχειώδη  / που τον λαμπρύνουν].
  •  Το  παρόν   της    Κύπρου   . Ο  Λοιζίδης   συχνά  παρατηρεί   πτυχές  της  ζωής  της  σύγχρονης   Κύπρου  με   ειρωνική   διάθεση  , με  ένα  είδος  πικρίας  για  τη  μετάλλαξη   της  αυθεντικότητας   των  ανθρώπων , του  τοπίου  και   της   παράδοσης του  νησιού[Ναρκοθέτες   και  χορευτές  συνάμα /  κουβαλούμε  την  υπεροψία   τριών  ηπείρων / ως ανέτοιμοι   ξενιστές   πεταλούδων] - [Φοβάμαι  πως   εμείς  / που αντί  στη  Χώρα  πάμε  στη  Λευκωσία / και την πόλη  λιμάνι /ντρεπόμαστε  να  πούμε   Σκάλα / πήραμε  άλλο  δρόμο / από  αυτόν  που  παίρνουν οι  νησιώτες]  . Την  ίδια  ώρα  , στο  ποίημα  «Διαίρεση»   , μία    αριθμητική  πράξη    μεταφέρεται   σαν  οδυνηρό   βίωμα  από   γενιά   σε  γενιά   , για  να  ταυτιστεί  με   το  πολιτικό  δράμα  που  εξακολουθεί  να  βιώνει   το  νησί  ,  για  να   συνδεθούν  με  τραγικό  τρόπο   μέσα   στην έκταση   9  στίχων  το  παρελθόν , το  παρόν  και  το  μέλλον  [Για τη    διαίρεση / από  μικρός  κουβαλώ  το  φόβο/  Όταν  την έμαθα  στη Δευτέρα  τάξη / τον  τόπο   μου  διαίρεσαν   / σε δύο  πράξεις / Τώρα που  τη μαθαίνω / στο  δικό  μου  το  παιδί / φοβάμαι / το  πηλίκο  θα   επικυρωθεί ]
  • Η     σύγχρονη  πραγματικότητα  και  η    πρόσκληση  για  αυθεντική     βίωση  της    ζωής .  Ο  ποιητής  ,όπως   θα  αναμενόταν ,   στέκεται   με  σκεπτικισμό  απέναντι   σε  οτιδήποτε  αποδυναμώνει   την  ένταση  και   την  αυθεντικότητα   της  ζωής   ως   φυσικού  δώρου .Στο  ποίημα  «Για να μην  αποθάνουμε πριν  πεθάνουμε»    ζητά  την   απελευθέρωση  της  έκφρασης  και   την  επιβεβαίωση  της  ζωής  , έτσι  ώστε  ο   θάνατος  να  πάψει να  υφίσταται  ως απειλή  και  να έρθει  ως   φυσικό  επακόλουθο  μιας  γνήσια βιωμένης  πορείας . Απέναντι  στο  ξεθώριασμα  της έντασης   και της  ποιότητας  των  συναισθημάτων  εξαιτίας  της  εισβολής  της  τεχνολογίας  , προτείνει  την  επιστροφή  στο  απρόβλεπτο   των  εκφράσεων  του  ανθρώπινου  σώματος [Μα πώς να  θυμώσεις / μέσω  υπολογιστή / Ο  θυμός  / δεν  προϋποθέτει  / μικροτσίπ / Θέλει   χειρονομίες  /πρόσωπα  αντικριστά ] . Προσπαθώντας  τέλος  στο  ποίημα «Περί  της δοτικής  πτώσης»  να  δώσει  μία  υπαρξιακή    εξήγηση   στην  κατάργηση  της   δοτικής  πτώσης , περιγράφει   με  παραστατικό  τρόπο  το   υπαρξιακό  αδιέξοδο  του   σημερινού  Ελληνισμού .

    Κλείνοντας   αυτή  τη  μικρή  συνομιλία  και  επιστρέφοντας   στον  προβληματισμό  που ο ίδιος  ο   ποιητής  θέτει   εξαρχής  ,  η   ποίηση   του    Βάκη  Λοιζίδη   δημιουργεί  μουσική   με  τον  τρόπο  της  . Μπορεί να της  λείπουν   τα  στοιχεία  εκείνα  που   θα  της   προσέδιδαν  άμεσα  μουσικότητα   ,όπως  η  ομοιοκαταληξία , η  ισοσυλλαβία των  στίχων , το   σταθερό  μέτρο  ή   η ύπαρξη   στροφής -επωδού , ωστόσο   η  ανάγνωσή  της   , με τις  εικόνες  της , με  λοξοκοιτάγματά  της  στο  χώρο  του  υπερβατικού , με την  επαναφορά  λέξεων και φράσεων , με τα επίμονα  ερωτήματά  της  ,με  τον  ευλύγιστο   στίχο  της ,  γεννάει  στο τέλος  το τραγούδι  στ' αυτιά  μας  ...

 

 

 


Κυριακή, 3 Αυγούστου 2014

Κωνσταντίνος Πετρίλης "Στο τέλος ακτινογραφία...."

                                      veasey_06-592x400.jpg       


Ο Κωνσταντίνος Πετρίλης είναι ένας νέος ποιητής που ζει μόνιμα και εργάζεται στην Αθήνα . Εκπαιδευτικός , ζωγράφος και λάτρης της μουσικής , άρχισε να ασχολείται με την ποίηση σχετικά πρόσφατα .Οι λογοτεχνικές του αναφορές , κατά τον ίδιο , εντοπίζονται στους νεουπερρεαλιστες ποιητές της μεταπολεμικής εποχής , όπως ο Μίλτος Σαχτούρης και ο Νάνος Βαλαωρίτης , αλλά ταυτόχρονα στα ποιήματά του διακρίνονται έντονα το αφηγηματικό στοιχείο , η χρήση της επανάληψης ως δομικού στοιχείου των ποιημάτων, το μαύρο χιούμορ και μία διάθεση εξερεύνησης της σκοτεινής πλευράς του εαυτού μας , με την οποία στο τέλος ωστόσο συμβιβάζεται ,έστω και οδυνηρά . Το βασικό άλλωστε δόγμα το οποίο ασπάζεται στην καλλιτεχνική του δημιουργία είναι "συμβιβασμός με το απρόβλεπτο" . Και πράγματι ο προσεκτικός αναγνώστης μπορεί να παρατηρήσει ότι τα ποιήματά του εξελίσσονται απρόβλεπτα , μέσα στο σχήμα μιας εξομολογητικής παρόρμησης , η οποία δεν καταλήγει πουθενά . Οι λέξεις μοιάζουν να στριφογυρίζουν γύρω από μια εμμονή , γύρω από μια σκέψη που αναπτύσσεται διαρκώς και δεν επιτρέπει ,ούτε στον ίδιο τον ποιητή , να σταθεί και να κυριευθεί από μία συγκεκριμένη διάθεση . Στο τέλος όμως ένας στίχος , μία λέξη , ένα σημείο στίξης αφήνουν να εννοηθούν πολλά και ως εκ τούτου ν' αποκτήσουν άλλη διάσταση αυτά που γράφονταν πριν . Η πρώτη ποιητική συλλογή του Κωνσταντίνου Πετρίλη θα είναι πιθανόν έτοιμη το χειμώνα ,αλλά μου έκανε την τιμή να μου αποστείλει μερικά δείγματα της δουλειάς του ,από τα οποία θα σας παρουσιάσω το ποίημα "Στο τέλος ακτινογραφία" [Κώστας Τσιαχρής] 



Όπως  μέσα στη  φωτιά  αγγίζεις  

περνάει  η φλόγα => νάτος  ο  αχινός 

τρύπα με  τρύπα  με  στο  σώμα  τρύπα   με

με τ' αγκάθια   σου  με  τις αχτίνες  σου  

ό,τι  μπορείς  κι ό,τι   θυμίζει   λάβα

Κάποτε   ζύγισα  μέσα  στα χρόνια  που  έφευγαν 

ένα  μεγάλο  κάρβουνο  μισοσβησμένο 

μισοπεθαμένο  

κι απ' το λίγο  της  φωτιάς  του  κατάλαβα

κι απ'το  λίγο  της  μαυρίλας  του   σκούπισα

τα χέρια  μου   μαύρισαν 

άγγιξα  το  μέτωπο   μαύρος ο  ιδρώτας

άγγιξα  τη  ζωή  μου  κρύφτηκαν  οι  τύψεις

κάποτε  έστριψα  μέσα  στο νήμα  που γύρναγε

τσιγάρο  για να καπνίσω  μέρες

να καπνίσω μια  ζωή  που  δενότανε  πιο  πολύ στο  αδράχτι

Κι  έμπαινε  στα  χρόνια  μου πολύς  καπνός

κι έβγαινε  απ' τα  χρόνια  μου  μεγάλο  αχ

Ώσπου   βγήκε η  ακτινογραφία  

κι έδειξε :   Καρκίνο  στη μνήμη ......................................



Σάββατο, 19 Ιουλίου 2014

SWANS "To Be Kind"

                                        Swans_To_Be_Kind.jpg


Είναι  μερικές  φορές  που  οι  νόμοι  της  φύσης  αντιστρέφονται   και  λειτουργούν απ' την  ανάποδη. Ενώ  ας  πούμε   περιμένει  κανείς   το   πέρασμα  του  χρόνου  να   ισοδυναμεί  με  μία  διαδικασία   φθοράς  , με  έναν   συνεχόμενο   συμβιβασμό  με   το   προβλέψιμο , συμβαίνουν  πράγματα  που  ανατρέπουν   την  παραπάνω  πορεία   ,που  κατευθύνουν   το  βηματισμό  της  ηλικίας    προς    το   αιφνιδιαστικό  και  απρόβλεπτο . Σ' εκείνη  την  ανέλπιστη  στιγμή   ,παρόλο  που  το  σώμα  και  οι  αισθήσεις  χάνουν την  ικμάδα  τους   και   επισπεύδουν  την  επιστροφή  στο  κενό ,το   μυαλό   και  η  ψυχή    στήνουν   αναχώματα  , σημαδεύουν  τον  εχθρό  στο  κεφάλι  και   τελικά , αντίθετα  από τα προγνωστικά, κερδίζουν  τον  πόλεμο . Για   να  πετύχουν  τη νίκη ,ωστόσο , επιστρατεύουν  κάθε  είδος  όπλου ,ακόμη  και  την  παράνοια  , ακόμη  και   την ίδια   τη  φθορά  ενάντια   στη   φθορά , κυρίως  όμως   την  αδιάκοπη  ανησυχία ,τον  πειραματισμό  , το  κόψιμο  του  προστατευτικού  σκοινιού  την  ώρα  της  ακροβασίας  πάνω απ΄ τη  ζωή .  Γι'  αυτές  τις   εκλεκτές   φύσεις  , η  αλήθεια , όπως  θα  συμφωνούσε  και  ο   Νίτσε  , δεν   είναι  έτοιμη , δε  χάσκει  κάπου  πέρα  απ' τον  αγώνα  της  κάθε  στιγμής  , δεν  είναι  το   ρούχο  που  το  βρίσκει  κανείς   καταχωνιασμένο   σε  μια  ντουλάπα   και  σκεπάζει  τη  γύμνια  του . Η  αλήθεια   πλάθεται  μέσα  απ' το  επόμενο  βήμα . Δε  βρίσκεται  καν  στο  προηγούμενο . Κατασκευάζεται   μόνο και μόνο  για να γκρεμιστεί ,για  ν' αποδειχθεί  ότι   δύναται  να γκρεμιστεί .  Η  αλήθεια   είναι   ένα  διαρκές   ξεσκόνισμα  την ώρα  που   περνούν   από το  χωματόδρομο   τα  φορτηγά .Μοιάζει  με την    αδιέξοδη  πάλη  των  νοικοκυρών  της  Δημουλά   να  διώξουν τη σκόνη , όταν  η  σκόνη  πέφτει   από τα  ίδια  τους  τα  χέρια . Η  αλήθεια   για  τις  εκλεκτές  υπάρξεις  είναι  ένα  φόβητρο  με το  οποίο  υπνωτίζονται   τα  φίδια  της  ψυχής  , οι   ανατρεπτικές  δυνάμεις  της  , τα  ασίγαστα  ερωτηματικά , οι  φωνές  που  κινούν  στην  περιπλάνηση , τα  ηλεκτροφόρα   σύρματα , τα  κολασμένα    ένστικτα . Σ' αυτές  τις  υπάρξεις  βάζω  ασφαλώς  και  τους  καλλιτέχνες  .Ίσως  περισσότερο  απ΄ όλους  τους  καλλιτέχνες .Όχι  βέβαια  τους  τσαρλατάνους  που   ενδύονται  το  μανδύα  της  ευαισθησίας  και   παράγουν   αναλώσιμη   τέχνη   για  σύγχρονους  εικονολάτρες  .Εννοώ  τους   αφοσιωμένους  υπηρέτες  του  ωραίου  ,τους  ασκητές   εκείνους  που  καταφεύγουν από  νωρίς  στις  ερημιές  της  ανθρώπινης   ψυχής  κι αφήνουν   τα  κόκαλά  τους  εκεί στο  τέλος . Κι  ευτυχώς   που   αυτοί   είναι  λίγοι  κι  έτσι  ξεχωρίζουν  ανάμεσα   στ'   ατάλαντα  ανθρωπάρια  που   διεκδικούν  τον    τόσο   βαρύγδουπο  -και  γι' αυτό   πλέον  φθαρμένο  - τίτλο  του  καλλιτέχνη .  

Ο  Michael   Gira  ,η   δημιουργική  πνοή  του  μουσικού   σχήματος   Swans , εντάσσεται   στην   πρώτη  κατηγορία  , στους   αληθινούς  εξερευνητές  της  αισθητικής  και  του  ωραίου . Η    αναφορά   βέβαια  της   έννοιας  του  ωραίου       ίσως    ξενίσει εκείνους  που  έχουν  έρθει  σε  επαφή  με  τα  δημιουργήματά  του  ,καθώς  ο  δημιουργός  τους   προσπαθεί  περισσότερο  να  αισθητοποιήσει    την  ασχήμια  και  τα  σκοτάδια  της  ανθρώπινης   συνείδησης  , παρά  να   αναπαραστήσει  αυτό  που  συμβατικά  θα  αποκαλούσαμε  όμορφο  , ευγενικό  και  γι' αυτό  υψηλό . Όταν  όμως  το   εκκεντρικό , το  αβυσσαλέο , το  ζοφερό  , το  σχιζοφρενικό , το παραμορφωμένο    συναντηθούν  με  την   έμπνευση  , την  επινοητικότητα  , την  ειλικρίνεια ,  το  ασίγαστο  τάλαντο , τη  φαντασία  ,τότε  ξαφνικά  χάνουν  τη  φυσική  τους  ασχήμια , τον  αντιαισθητικό  τους   χιτώνα , περνούν  από το  χώρο  της  φθοράς   στα  σεπτά  δώματα  της  αθανασίας  . Εκρήγνυνται   σε  φως  , σε  χρώμα  ,  σε  ζωή .Οι  δαίμονες   προβιβάζονται   σε  αγγελικές   μορφές  , η  φωτιά   σε   δημιουργικό   υλικό . Κι  όταν  το   αποτέλεσμα  της  καλλιτεχνικής   εξερεύνησης  είναι   ένα    έργο  απροσμέτρητου    εκτοπίσματος ,όπως  το   To  Be  Kind ,  εκεί  αληθινά   στέκεσαι   εκστασιασμένος  και   αφήνεις  τις  νότες  να  σε  στήνουν  κάθε  φορά  στον  τοίχο  και να σε  εκτελούν  -να  σε  ανασταίνουν , να  σε  ανασταίνουν  - να  σε εκτελούν .Νυν  και  αεί . Και το  πιο  παράξενο  είναι  ότι  τούτο  το  έργο  έρχεται  ακριβώς  στην  ώρα  που  οι  νόμοι της  φύσης  θα  απαιτούσαν   από τον   μουσικό Gira  να   μπαίνει  στην   αναπόφευκτη   και  μαθηματικά   καθορισμένη   τροχιά  του  προς  τον  εκφυλισμό  της  καλλιτεχνικής  του  έμπνευσης ,ειδικά  όταν  πριν  από  μόλις  δύο  χρόνια   είχε   και  πάλι ανέλπιστα  κυκλοφορήσει  ένα  αριστούργημα  όπως το  The  Seer . Το   To  Be  Kind  ωστόσο   προχωράει   ακόμη  βαθύτερα . Σκάβει , ωρύεται , χλευάζει , ιδρώνει , παρεκτρέπεται , γρονθοκοπεί , τρίζει  τα δόντια , παγώνει  τη  φωτιά , πυρακτώνει  τον πάγο , γεννιέται  μέσα από  μικρούς  θανάτους  και   φθείρεται  με  μικρές   αναγεννήσεις , ματώνει   κι  αιματώνεται , χωνεύει  μέσα  του   funk , industrial , hard rock , κλασικές  φόρμες  ,post  rock , jazz ,ambient , μουσικές   των  πρωτόγονων λαών ,και  την  ίδια  ώρα   τα  φτύνει  αναγεννημένα  και  απόλυτα  υποταγμένα    στην  καλλιτεχνική  ταυτότητα  του  συγκροτήματος . Το   To  Be  Kind   αποτελεί  την  επιβεβαίωση  ότι  όταν  οι  καλλιτέχνες  ξεπερνούν   τα  μέτρα  της  ίδιας  της  φύσης  , οι  κριτικοί οφείλουν  να  σωπαίνουν .

Κώστας  Τσιαχρής 


Δευτέρα, 7 Ιουλίου 2014

MANIC STREET PREACHERS "Futurology"

                                                        MSP.png


Είναι   αληθινά  αξιοζήλευτος  ο  τρόπος  με  τον  οποίο  ορισμένοι  καλλιτέχνες  κατορθώνουν  να  αναμετριούνται  με  τη  φθορά  του  χρόνου  και  να  την   αφήνουν  στο  τέλος  ξέπνοη , ένα    ξεθυμασμένο  φόβητρο  ,μια  λέξη  χωρίς  σθένος . Μπορεί  στη  μεγάλη τους  διαδρομή   να υπάρχουν   άλλοτε   κορυφές  κι άλλοτε  πεδιάδες  ,όμως   το  εκπληκτικό  είναι  ότι   μετά  από  ένα  μικρό  στραβοπάτημα , βρίσκουν  τη δύναμη και  την έμπνευση  να  ξανακοιτάξουν  προς  την  κορυφή  και    να  στήσουν   τα  φτερά  για την   επόμενη  πτήση  προς  αυτήν . Οι  Manic  Street  Preachers   επιβεβαιώνουν   απόλυτα την  παραπάνω   δυνατότητα . Είκοσι   δύο  περίπου  χρόνια  μετά  την  πρώτη  τους  εμφάνιση  συνεχίζουν  να      αιφνιδιάζουν  όλους  εκείνους  που  τους  θεωρούσαν   τελειωμένη  υπόθεση  . Η  δωδέκατη  δουλειά  τους  έχει  τίτλο  Futurology  και  ασφαλώς  η  επιλογή του   δεν  είναι  τυχαία . Προδίδει  με  σαφήνεια  τις  διαθέσεις  των  μελών του  συγκροτήματος  για    ανανέωση  της  ηχητικής  τους  ταυτότητας   , για  μία  καλλιτεχνική  επένδυση  στον κόσμο του  μέλλοντος . Και  πράγματι  η  ανανέωση   είναι  εμφανής  σε  όσους  παρακολουθούν πιστά   τη  μουσική τους .  Αυτή  τη  φορά  επισκέπτονται   το  θρυλικό  Hansa  studio  στο  Βερολίνο  [εκεί  όπου ηχογραφήθηκε  το  Heroes  του  David  Bowie]  και   υιοθετούν  τη  φιλοσοφία  και  το  μεγαλείο της  δημιουργίας  του ,χωρίς  αυτό να  σημαίνει   απαραίτητα   ότι το  τελικό  αποτέλεσμα  είναι  το  ίδιο  πρωτοποριακό  για  την εξέλιξη της  μουσικής ,όπως  συνέβη με το  Heroes .Ωστόσο , το  Futurology  ηχεί   φρέσκο , απαλλαγμένο  από το  άγχος  της  εμπορικής  επιτυχίας  , δραστικό  , εξαίσιο  από  στιχουργικής  πλευράς  , ευτυχώς λιγότερο  πομπώδες  από το  Postcards  from  a young man  και   περισσότερο   άρτιο  και  συνθετικά  δυνατότερο  από  το   περσινό  Rewind the  film .Οι  Manic  street  Preachers  επισκέπτονται  εδώ   τον  ήχο  των  πρώιμων Simple  Minds  , το  Krautrock , τη  Βερολινέζικη  εποχή  του  Bowie  , τις   μετρονομικά  άψογες  ηχογραφήσεις  των  Neu  , και   δημιουργούν  το  «Ευρωπαϊκό» τους  αριστούργημα .  


Κώστας  Τσιαχρής

            





Πέμπτη, 26 Ιουνίου 2014

Κώστας Τσιαχρής "Η κρεμάλα"

Από  τα  "Αιμοπετάλια"


                                            κρεμάλα2.jpg

Βάζω τα γράμματα

Σε μια   σειρά

Μου  βγαίνουν  άλλα

Εγώ

      Κι   εσύ 

                   Και  η  φωτιά

Σε μια ζωή  χωρίς  ζωή

Να  παίζουμε  κρεμάλα

 

-Πρώτα το   Ζήτα

-Θα καείς

Σου βάζω το  κεφάλι

Ξεκίνα απ΄τα φωνήεντα

Τα  σπίρτα  βγαίνουν   πάλι

 

Σε τούτο  το  στερέωμα

Ποιος παίρνει  και  Ποιος  δίνει

Και   Ποιος μονάχος του

θα  κρεμαστεί

Σου ρίχνω  τη  βενζίνη

 

Κι αν  βρεις  τη   λέξη

Κράτα τη 

Στα  δόντια  σου με  μένος

Όταν  δε  θα'χει διαφορά

Δήμιος  ή  Κρεμασμένος

 

Κώστας   Τσιαχρής

 



Δευτέρα, 12 Μαΐου 2014

The Black Keys "Turn Blue"

                                                          turn blue.jpg

Με  τους  Black  Keys   έχω  ασχοληθεί  ξανά  στο  παρελθόν . Πως  θα  γινόταν  άλλωστε  ένας άνθρωπος   που  αποζητά   τους  ήχους    εκείνους   που   οδηγούν  τη  μουσική  ένα   σκαλοπάτι  παραπάνω  , να  προσπεράσει  αδιάφορα  μπροστά   σε  δύο  τόσο  ταλαντούχους   καλλιτέχνες  όπως ο   Dan  Auerbach  και  ο  Patrick   Carney ;  Γιατί  αυτό   που   έχουν  κατορθώσει  όλα  αυτά  τα  χρόνια  που  βρίσκονται   στο   καλλιτεχνικό  στερέωμα ,  είναι  να  ξαναφέρουν    στ' αυτιά  μας τη  ζεστασιά  και  το  πάθος  που  λείπει   από  τις  σύγχρονες   ηχογραφήσεις  . Το  δόγμα  των  Black  Keys  δεν  είναι  ο   ηχητικός  περφεξιονισμός   ο  οποίος  βασίζεται   στα  σύγχρονα  τεχνολογικά   επιτεύγματα . Αυτό   φυσικά   δε   σημαίνει  ότι   αρνούνται  τη  συνδρομή  τους   ή  ότι   η  μουσική  τους  αποπνέει  μία  ρετρό  αίσθηση . Έχουν  μάλιστα  την τύχη  να  συνεργάζονται  με  έναν  από  τους  πλέον  προικισμένους  παραγωγούς  ,όπως  ακριβώς  είναι  ο  Danger  Mouse .  Η  μουσική  τους  αντλεί  πολλά  στοιχεία  από  τη  μεγάλη  παράδοση   της  μαύρης  μουσικής   των  τελευταίων   εκατό  χρόνων  .  Οι  σκιές  σπουδαίων  bluesmen  όπως  ο   Robert  Johnson ,  o   Howlin'   Wolf    ή  ο  Junior  Kimbrough   είναι   παρούσες   σε  πολλές  συνθέσεις  τους  ,ταυτόχρονα με  τον  ήχο  της Motown  και της  Stax. Όλες  οι  παραπάνω   επιδράσεις  ωστόσο  υποτάσσονται  σε  μία  αυθεντική   ροκ  αισθητική  και   αποτυπώνουν  το προσωπικό  τους   ηχητικό  στίγμα . Οι   ηχογραφήσεις  για  τo καινούργιο  τους  άλμπουμ  Turn  Blue  ξεκίνησαν  τον  Ιανουάριο  του  2013  στη   διάρκεια  της περιοδείας  για  την  προώθηση   του    El  Camino . Τότε    ήταν  που  γράφτηκαν  τρία  κομμάτια , το πρώτο   single  "Fever"  ,το   "Gotta  get  away"   και  το  "It's  up  to you  now" .Και  δεν  είναι  τυχαίο ότι τα  παραπάνω τραγούδια   θυμίζουν   περισσότερο  το   ύφος  του  El   Camino : περισσότερο θορυβώδη  [ειδικά  τα  δύο   τελευταία ] , λιγότερο  ατμοσφαιρικά  ,  εξωστρεφή  και   αυθόρμητα .Οι ηχογραφήσεις  συνεχίστηκαν   το  καλοκαίρι  της  ίδιας  χρονιάς   στο  Sunset   Sound  της Καλιφόρνια και  νωρίς   το  2014   στο  Nashville. Υφολογικά  το  Turn  Blue  ,όπως υποδηλώνει  και  ο  τίτλος  του , σηματοδοτεί  μια  στροφή   προς   μία  περισσότερο  blues  κατεύθυνση , αλλά την ίδια  στιγμή  η παραγωγή  του  Danger  Mouse  προσδίδει  στον  ήχο   τη  μελωδική  και  ατμοσφαιρική  εκείνη  χροιά που  έλειπε  από  το  El  Camino . Καμπανούλες , ψυχεδελικοί   ελιγμοί , ακουστικές  κιθάρες  , γυναικεία   χορωδιακά  φωνητικά    δίνουν  την  εντύπωση  ότι   ακούει  κανείς  έναν  αυθεντικό   blues-rock  δίσκο  με   easy  listening  ηχητικά   τερτίπια .Το  εναρκτήριο  "Weight of  love" δίνει αμέσως τον κυρίαρχο   τόνο . Ξεκινά   με  μία   μελωδική  ανάπτυξη  η  οποία  μετατρέπεται  γρήγορα  σε  ένα δυνατό  κιθαριστικό   σόλο   , αποκτά  έπειτα  μία  jazzy  soul γεύση  που  κορυφώνεται  σε  ένα χορωδιακό  ρεφρέν , και   καταλήγει   σε  μία  αναμέτρηση  του  Auerbach με  τις  κιθάρες  του . To In Time   συνδέει  απευθείας   το  Back  in  Black  της  Amy  Winehouse  με  το  funk  του  Dr  John    και   της  Νέας   Ορλεάνης .Στο  ομώνυμο  Turn  Blue  τα  φώτα   χαμηλώνουν  και   ο  ήχος  αποκτά  μία σκοτεινή   ψυχεδελική  διάσταση που  θυμίζει   ανάλογες  ηχογραφήσεις  του  Curtis  Mayfield . Το "Year  in review "  αποτυπώνει   μελωδικά  τις  ψυχολογικές  περιπέτειες  του  Auerbach  από  τον πρόσφατο  χωρισμό  του .Τα "Bullet  in the brain"   και  "Waiting on words" εξελίσσονται από ακουστικές  σε  δυνατές  ηλεκτρικές  μπαλάντες . Το "10 lovers"  είναι  περισσότερο  ρυθμικό  και pop ,ενώ  το  "In prime"  ξεκινά σε  blues  μονοπάτια  και  συνεχίζει   σε  ένα  ψυχεδελικό   ρυθμικό μοτίβο ,για να  επιστρέψει   στο  τέλος   σε  ένα  κιθαριστικό  ξέσπασμα . Συνοπτικά , το  Turn  Blue ,αισθαντικό  αλλά και   "βρώμικο" , εύκολο   αλλά και  απαιτητικό   ως  άκουσμα ,   μαρτυρά   με  τον εμφανέστερο  τρόπο  ότι  η  δημιουργικότητα   και  των   Black  Keys  βρίσκεται  στο  αποκορύφωμά της .

Tσιαχρής  Κώστας


Πέμπτη, 1 Μαΐου 2014

Sharon Van Etten : Μια εξαίσια τραγουδοποιός

                                            sharon van etten.jpg

Είναι αληθινά πολύ ευχάριστο , τη στιγμή που η μουσική όλο και περισσότερο αυτοματοποιείται και χάνει τη ζεστασιά του ανθρώπινου παράγοντα , να έρχονται στο προσκήνιο παρουσίες όπως αυτή της Sharon Van Etten .Αν και η βάση της είναι το Brooklyn της Νέας Υόρκης , η Sharon και η μουσική της δε θυμίζουν σε τίποτε την αστική παράνοια της αμερικανικής μεγαλούπολης .Οι folk πινελιές του ροκ  ήχου της παραπέμπουν περισσότερο στην απεραντοσύνη της αμερικανικής υπαίθρου ,στο φως και στις σκιές , στο χρώμα και στο συναίσθημα ,στον ήλιο και στις ανθρώπινες ρυτίδες . Η μουσική φόρμα πάνω στην οποία δομεί τα τραγούδια της είναι μεν απλή και στηρίζεται στο κλασικό σχήμα :κιθάρες -μπάσο -ντραμς ,ωστόσο είναι οι φωνητικές αρμονίες εκείνες που εμπλουτίζουν αυτή τη φόρμα και χαρίζουν στα τραγούδια της το στοιχείο του πολυδιάστατου.Το 2012 με είχε γοητεύσει με εκείνο το εξαιρετικό άλμπουμ Tramp στο οποίο την παραγωγή είχε κάνει ο Aaron Dressner των National .Αναμένοντας λοιπόν την καινούργια δουλειά της Are we there ,η οποία κυκλοφορεί σύντομα , αξίζει να απολαύσουμε δύο υπέροχα τραγούδια -προπομπούς αυτής της δουλειάς , το "Every time the  sun comes up"και το "Taking chances" 

Τσιαχρής  Κώστας 




Πέμπτη, 24 Απριλίου 2014

St Vincent "St Vincent"

                                                St_Vincent_artwork.jpg


   Η Annie Clark ή St Vincent , όπως είναι το καλλιτεχνικό της ψευδώνυμο, είναι ήδη μία cult φιγούρα στους χώρους της εναλλακτικής ροκ μουσικής της τελευταίας επταετίας . Γεννημένη  στην  Tulsa  της  Οκλαχόμα αλλά  μεγαλωμένη  στο  Texas , η  St  Vincent άρχισε  να  παίζει  κιθάρα   από  τα  δώδεκα  και  αργότερα   στα  εφηβικά  της  χρόνια   εργάστηκε   ως  υπεύθυνη  για  τις  περιοδείες  του  φωνητικού   jazz  σχήματος Tuck  and  Patti .Παράλληλα , σπούδαζε   στο   Berklee  College  of  Music  .Όταν  ολοκλήρωσε  τις σπουδές της  το  2004  ,επέστρεψε  στο  Texas   και  έγινε  μέλος  της  μουσικής  κολεκτίβας  The  Polyphonic  Spree ,συνοδεύοντάς  τους  στην   ευρωπαϊκή  περιοδεία  που  ξεκινούσαν  τότε ,με την  κυκλοφορία  του δεύτερου  άλμπουμ  τους  Together , we're  heavy.Αργότερα   θα  τους  εγκαταλείψει  , για  να  γίνει προσωρινό  μέλος  του  συγκροτήματος  με  το  οποίο  έδινε  συναυλίες  ο  Sufjan  Stevens . H προσωπική της  πορεία  ξεκινά  ουσιαστικά   το  2007  με  την κυκλοφορία  του  άλμπουμ  Marry  me   στην  εταιρεία Beggars   Banquet  .Έκτοτε  θα  ακολουθήσουν    τρία   ακόμη  έργα   στην  εταιρεία  4AD  ,τα  Actor [2009], Strange  Mercy  [2011]   και  η  συνεργασία  της  με  τον θρυλικό  David   Byrne   στο   Love  this  giant  του 2012.  Υφολογικά   ο  ήχος  της St  Vincent   [πήρε  το  ψευδώνυμό  της  από   το  St  Vincent's   Catholic   Medical  Center  στο  οποίο   άφησε  την  τελευταία  του  πνοή  ο   μεγάλος    Ουαλός  ποιητής  Dylan Thomas] κινείται   στο  χώρο   της  πειραματικής  pop     και  rock  μουσικής . Τα  τραγούδια  της ξεδιπλώνονται  πάνω σε    ηλεκτρονικές  ρυθμικές  βάσεις  ,οι  οποίες συχνά   εμπλουτίζονται   με   περίτεχνα  και  νευρώδη  κιθαριστικά   παιχνιδίσματα  ή  με  μελωδικά  synth  περάσματα . Το    φετινό   ομώνυμο  άλμπουμ  St  Vincent είναι   η  πέμπτη   δουλειά   της  ταλαντούχας   συνθέτριας  ,τραγουδίστριας και  μουσικού .Και   είναι   ένας  αληθινός  θρίαμβος  σύνθεσης  και  αισθητικής .Περισσότερο εξωστρεφές  ,  μετέωρο - καλύτερα  ισορροπημένο - ανάμεσα  στην  πειραματική   εξτραβαγκάντσα   και στη  συμβατική   pop  σύνθεση ,  εγωκεντρικά  απροσδιόριστο  και  αταξινόμητο , τη  μια  στιγμή συγγενικό με  τον  ήχο  των  Talking  heads  και  την  άλλη  μ' εκείνον  των Eurythmics , πατώντας   με  το  ένα  πόδι στο new  wave  παρελθόν της  δεκαετίας  του  80  και  με  το άλλο  στο  «ποιος  ξέρει ποιο  θα  είναι»  μέλλον της  μουσικής , φουτουριστικό   και  συνάμα  παραδοσιακό ,το  St  Vincent    είναι  ένα  από  τα αριστουργήματα  του  2014   και  ίσως  η  κορυφαία  στιγμή  μιας   ευφάνταστης  καλλιτέχνιδας .

Τσιαχρής  Κώστας 



Τρίτη, 15 Απριλίου 2014

The War on Drugs "Lost in the dream"

                                           untitled.png


Οι   War   on  drugs   είναι   το  μουσικό   σχήμα  που  δημιούργησαν   το   2005   οι κιθαρίστες   Adam   Granduciel   και   Kurt   Vile . Στην  πορεία  βέβαια  ο  δεύτερος  αποχώρησε   , για  να   ακολουθήσει   το  δικό  του  άστρο ,σχεδόν  αμέσως  μετά  την  κυκλοφορία  της  πρώτης  δουλειάς  του  συγκροτήματος  Wagonwheel  blues   το  2008  . Τους   War   on  drugs   ,οι   οποίοι   κατάγονται   από  τη   Φιλαδέλφεια  των  ΗΠΑ , συμπληρώνουν  οι  David Hartley (μπάσο  ,κιθάρα  ), Robbie Bennett (keyboards και  κιθάρα ) και   Patrick Berkery (drums).  Μετά  το  Wagonwheel   blues  , ήταν  το      Slave  Ambient   του   2011  αυτό  που  τους  σύστησε  σε  ένα  μεγαλύτερο  κοινό   και  που τους   εξασφάλισε  σχεδόν  καθολική  κριτική  αποδοχή  . Για   να  ηχογραφήσει    το  φετινό   Lost  in the  dream  ο  Granduciel   χρειάστηκε  δύο  περίπου  χρόνια  ,ξεκινώντας  από  το  καλοκαίρι  του  2012 και  περιδιαβαίνοντας  σε διάφορες  περιοχές  της   Ανατολικής  Ακτής , από  τη  Βόρεια  Καρολίνα  μέχρι  το  New  Jersey . Πολλά   μάλιστα  από  τα  τραγούδια   ηχογραφήθηκαν  σε  διαφορετικές  παραλλαγές  , μέχρι  να  οριστικοποιηθεί  η τελική  τους  μορφή . Υφολογικά   το  άλμπουμ   συνδέει     την  παράδοση  μεγάλων   Αμερικανών  τραγουδοποιών ,όπως  ο  Dylan [το  ομώνυμο  Lost  in the dream  θα  στοιχημάτιζε  κανείς  ότι  ξέπεσε  από  το  Blood  on the tracks ]    , ο  Springsteen  [για  παράδειγμα    το  Burning  είναι  το σιαμαίο  αδελφάκι  του  Dancing in  the  dark]   , o  Tom  Petty [έντονη  η   νοερή  παρουσία  του  στο  Eyes  to the wind]   , o  Bob  Seeger , με  τους  κιθαριστικούς  ελιγμούς  του  Mark  Knopfler  και  των  Spacemen  3 .Από  τις  πρώτες  νότες  στέλνεται  το   μήνυμα  ότι  ο  ήχος  του  συγκροτήματος   απλώνεται   και   στροβιλίζεται   γύρω  από    σχεδόν   επικά   κιθαριστικά   μοτίβα  ,κλείνοντας  ταυτόχρονα  το  μάτι   σε   country   απόηχους. Ωστόσο , κατά  παράδοξο  τρόπο  τα  τραγούδια  τους   παραμένουν  στην  περιοχή  του  εναλλακτικού   και  διατηρούν  έναν   περιπετειώδη   και   αιθέριο    χαρακτήρα  που  μας  αποτρέπει  να  τα   θεωρήσουμε  ως  απλή  μίμηση  του     ύφους  των  παραπάνω   συνθετών    ή  ως  τυπικές    country   rock  ασκήσεις   .Τα  τραγούδια  του  Lost  in the dream  κατορθώνουν  να έχουν  τη  δική  τους  προσωπικότητα  κυρίως  επειδή   τρέφονται  από   την  πίστη  του  δημιουργού  τους  σ' αυτά  , επειδή  παρά  τον   κιθαριστικό   όγκο  που  κουβαλούν  ,αποπνέουν  την αύρα  του  δροσερού  και   του  αληθινού .  Πέρα  από  τις   ατμοσφαιρικές  κιθάρες  , τον  ηχητικό  καμβά  του   άλμπουμ   συμπληρώνουν  τα πνευστά  , τα  keyboards  και  τα  synthesizers , ενώ    στιχουργικά  ,  η  μοναξιά  και  η  κατάθλιψη  αποτελούν  τα δύο  κυρίαρχα   θέματα  που   διατρέχουν   ολόκληρο  το  δίσκο . Το   σημαντικότερο   ωστόσο  είναι  ότι   τα  τραγούδια  αυτά  ξεδιπλώνονται   σα  βραδυφλεγείς  βόμβες  που  ενώ  αρχικά  σου  δίνουν  την  εντύπωση  της  ευθύγραμμης  ακρόασης    ,  σταδιακά  αφήνουν  τα  γυρίσματά  τους  να  σε  συνεπάρουν  και  να  σου  ανοίξουν   την πραγματική    τους  διάσταση ,αυτή   του  συνεχόμενου  βάθους  .

Κώστας  Τσιαχρής 


Κυριακή, 6 Απριλίου 2014

ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΒΑΚΗ ΛΟΙΖΙΔΗ

                                                    img5-Vakis.jpg


Διαβάζοντας    τον  τελευταίο  καιρό  τα  ποιήματα  του  Βάκη   Λοιζίδη ,ενός  πραγματικά  σημαίνοντος  δημιουργού  από  την  Κύπρο  ,  συναντήθηκα  με    τούτο  το  μικρό  στιχούργημα  που  μου ταρακούνησε  τις  αισθήσεις  έντονα ,  και  στάθηκα  για αρκετή ώρα  πάνω του  και   μέσα  του . Εγκιβωτισμένο    στη συλλογή του   ποιητή  «Ο άγγελος κι  ο γλύπτης»  ,  ιδού    τι  μας   λέει :


Την  ουτοπία  «του  πανταχού  παρών»

Συζητούν και  περιμένουν

Με τα  ζάρια   σφιχτά στη παλάμη

 

Γλύπτη  γιατί  σωπαίνεις

Μια καλή  ζαριά   περιμένουν

Οι άνθρωποι από τους  αγγέλους

 

Δοκίμασα  να το  ερμηνεύσω ,παρόλο  που κάθε  είδους  ερμηνεία  σκοτώνει  κάτι  από  την  πρωτόγονη  ομορφιά  του  δημιουργήματος  , παρόλο  που  υποτάσσει  το  δημιούργημα  στις   αισθητικές  και   διανοητικές  συντεταγμένες  του   ερμηνευτή  . Αποτελεί   ωστόσο  μια  φυσική  πράξη  άμυνας  απέναντι  στο  γήτεμα  των  αισθήσεων που  προκαλούν όλα  τα   εκθαμβωτικά  έργα . Το μυαλό  δηλαδή  σπεύδει  να   μετατρέψει  τη  συγκίνηση   σε  λόγο , για να μπορέσει  να  δικαιολογήσει  τον  στιγμιαίο   αφοπλισμό  του ,την  πρόσκαιρη  παραχώρηση  «γης  και ύδατος»   στις  ανεξέλεγκτες   δυνάμεις   των  ορμών . Εκεί  λοιπόν  καταστρώνει  , ή  αυταπατάται  πως  καταστρώνει, ένα  σχέδιο  διείσδυσης  στα δεδομένα  του  έργου . Επιστρατεύει  τον διανοητικό  και  συναισθηματικό  εξοπλισμό  του  ,  για ν' αναμετρηθεί   με   το  ύψος  του  έργου , με την ίδια  την  τέχνη  εν τέλει .

Ας   επιστρέψουμε  στο  ποίημα  και  στη  γεωγραφία του .Ας   προσεγγίσουμε  κατ' αρχάς  το  ανάγλυφό  του . Στην πάνω  στροφή  , στο  αέτωμά του ,οι  άγγελοι . Ανάμεσα  ο  Γλύπτης. Στην  κάτω στροφή  οι  άνθρωποι .  Λειτουργώντας  αφαιρετικά : το  μεταφυσικό , το ενδιάμεσο  και  το  υπαρκτό .  Όλο  το  ποίημα   σκηνοθετείται  σα μια  παρτίδα  τάβλι στην  οποία  οι άγγελοι  είναι    οι   παίκτες , οι άνθρωποι  τα  πούλια   και  ο  Γλύπτης ο   παρατηρητής - διαιτητής .  Θαρρείς  πως  ο ποιητής  μας  μεταφέρει  ξαφνικά  σε μια κρίσιμη  στιγμή  της  παρτίδας  , κατά  την οποία  οι άγγελοι -  παίκτες   πασχίζουν να  δώσουν  απάντηση   σ'   ένα αγωνιώδες  ερώτημα  που  καθορίζει  τον  υπαρξιακό  τους  ρόλο :   «Μπορεί  , είναι  τελικά   εφικτό  ένας  άγγελος  να  παρεμβαίνει  παντού  και  πάντοτε ;»  Και  για τούτο δε  ρίχνουν τα ζάρια  , τηρούν στάση  αναμονής .  Και  το  παιχνίδι  χρονίζει . Γιατί  η απάντηση  δε βρίσκεται . Κι ούτε  ο  Γλύπτης  , ο διαμορφωτής  των άυλων και των  υλικών  πραγμάτων , μπορεί  να τη  δώσει . Αντί  ν' αποκαλύπτει ,σωπαίνει . Κι  η σιωπή του  δε βοηθά  το  παιχνίδι  να  ξαναπάρει  μπρος . Κι  η σιωπή  του  γεννά  την  απορία [ «Γλύπτη  γιατί  σωπαίνεις» ]. Αλλά   λύση  δε δίνεται  .Μένει  το  ποίημα   σε  μια  μετέωρη  στάση , σ' ένα  κενό  αναμονής . Οι  άνθρωποι - πούλια   λαχταρούν    την  ιδανική  ζαριά  που  θα  ορίσει  τις   κινήσεις  τους  , μοιραίοι  και  άτολμοι .


Κώστας  Τσιαχρής  


sigur1 ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΑΧΡΗΣ

Το προφίλ μου

Σελίδες

Αρχείο θεμάτων

Σύνδεσμοι

Αναζήτηση

RSS: Θέματα, Σχόλια
Powered by Pathfinder blogs